THẬP NHÂN CỬU TRĨ

“Thập nhân cửu trĩ”

Cổ nhân có câu: “Thập nhân cửu trĩ”, nghĩa là 10 người thì 9 người mắc trĩ. Theo Đông y, bệnh liên quan đến tình trạng khí trệ, huyết ứ ở ruột và dạ dày. Theo một nghiên cứu mới nhất, 55% dân số Việt Nam bị các bệnh liên quan đến hậu môn, trực tràng, đó là thông tin do PGS.TS Nguyễn Mạnh Nhâm – Chủ tịch Hội Hậu môn, trực tràng Việt Nam, Giám đốc Trung tâm Hậu môn, Trực tràng BV Tràng An cho biết.

Trong số các bệnh liên quan đến hậu môn, trực tràng, trĩ là bệnh hay gặp nhất, không khiến người bệnh tử vong lập tức nhưng gây ra rất nhiều phiền toái trong cuộc sống hàng ngày.

Suýt ly hôn vì trĩ

Sau khi sinh con, chị Vân Anh (An Bồi, Kiến Xương, Thái Bình) bỗng trở thành người khác hẳn trong chuyện phòng the. Trước kia, chị nhiệt tình hào hứng bao nhiêu thì giờ chị lạnh nhạt, hờ hững bấy nhiêu. Mỗi lần “vào cuộc”, chị không khác nào một khúc gỗ, khiến anh nghi ngờ vợ có bồ. Gia đình anh chị đứng trước nguy cơ tan vỡ. Tuy nhiên, anh Tú muốn trước khi chia tay, hai người cần nói rõ mọi chuyện. Và anh tá hỏa khi biết rằng nguyên nhân rất đơn giản: Chị Vân Anh bị trĩ sau khi sinh. Mặc cảm về chuyện đó, chị ngại ngùng mỗi khi vợ chồng gần nhau. Với bản tính kín đáo, hay thẹn, chị không dám nói với ai, kể cả với chồng. Anh Tú liền đưa vợ chữa trị và vấn đề được giải quyết.

Anh Nguyễn Sĩ Văn (Thới Tam Thôn, Hóc Môn, TP Hồ Chí Minh) bị trĩ có… thâm niên hàng chục năm nay. Trước đó, anh bị kiết lỵ nặng. Chữa khỏi lỵ một thời gian, anh phát hiện bị trĩ. Tuy vậy, anh nghĩ trĩ không làm chết người nên chần chừ không đi khám. Đến giờ, sau gần 10 năm sống chung với trĩ, anh thấy sức khỏe giảm sút đáng kể. Mỗi lần đi đại tiện, máu từ hậu môn phun ra như cắt tiết gà. Anh không thể dùng giấy vệ sinh mà phải dùng nguyên cả chậu nước. Bệnh khiến anh đau rát, cứ nhìn thấy nhà vệ sinh là sợ. Vợ anh bảo, mỗi khi chồng chị làm việc nặng hoặc ngồi nhiều, nó “tòi” ra khiến anh đi lại cứ phải khuỳnh hai chân, vì sợ cọ  xát vào quần sẽ gây lở loét. Kinh tế gia đình khá giả, nhưng anh Văn không dám ăn nhiều đồ ăn giàu đạm, khó tiêu. Thực đơn của anh chủ yếu là rau, vì nếu thiếu rau ngay lập tức “cái bệnh” kia sẽ hành anh đến khổ.

Trường hợp của anh Đào Văn Quang (Quan Nhân, Thanh Xuân, Hà Nội) cũng không khác là bao. Bị trĩ 16 năm nay, ngại đi khám bác sĩ, lại thấy bệnh này không chết người nên anh mặc kệ. Mùa đông thì không sao, nhưng cứ đến mùa hè thì thế nào anh cũng phải xin nghỉ việc gần 1 tháng, bởi bệnh trĩ khiến anh không ăn, không ngủ, không đi lại bình thường được. Nằm trên giường mà máu thấm ướt đệm. Những hôm trời nóng quá, anh không dám đi lại nhiều và chỉ ăn cháo, uống nước hoa quả để hạn chế thấp nhất số lần đi đại tiện.

Anh Trần Văn Tuyên, một giáo viên cấp 3 ở Hà Nội đã từng xin “nghỉ hưu non”, chỉ vì bị trĩ. Anh Tuyên bị trĩ độ 4, búi trĩ chui ra ngoài, chảy nước gây ngứa và có mùi. Mặc cảm với cái mùi “đặc trưng” tỏa ra từ cơ thể mình, chạy chữa vài nơi không khỏi hẳn, anh buộc lòng làm đơn xin “nghỉ hưu non”…

Nguy hiểm tính mạng

Bệnh trĩ độ nhẹ không làm chết người, nhưng khi để bệnh chuyển độ nặng thi có thể nguy hiểm đến tính mạng nếu bị chảy máu cấp tính không được cấp cứu kịp thời. Trĩ ít gặp ở trẻ em, hay gặp ở những người trong độ tuổi lao động, từ 25- 50 tuổi. Vì thế, bị trĩ sẽ gây ảnh hưởng đến hiệu quả lao động, ảnh hưởng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống của những bệnh nhân bị trĩ. Điều đáng nói trĩ là bệnh ở chỗ kín, dẫn đến tâm lý bệnh nhân ngại khám bệnh, ngại nói với những người khác, thậm chí một số người nhất quyết không để người khác nhìn thấy “chỗ ấy”. Tâm lý e ngại cộng với tâm lý bệnh chưa chết người thì chưa đi khám của người dân Việt Nam, nên mặc dù tỉ lệ bệnh nhân bị trĩ nhiều nhưng số bệnh nhân tìm đến dịch vụ y tế rất thấp.

Theo thông tin từ Hội Hậu môn Trực tràng Việt Nam, tỉ lệ bệnh nhân bị trĩ không có sự khác biệt giữa thành thị và nông thôn. Tuy nhiên, có mối quan hệ giữa bệnh trĩ và một số ngành nghề nhất định. Những nghề phải ngồi nhiều liên tục như thợ may, lái xe, nhân viên văn phòng, nghề sử dụng máy tính nhiều hay những nghề phải làm việc nặng như bốc vác, thợ phu hồ… có nguy cơ cao bị trĩ. Ngoài ra, những người hay bị táo bón, kiết lỵ, viêm đại tràng, hen cũng dễ bị trĩ vì hậu môn bị tổn thương do rặn nhiều. Nhiều người u xơ tuyến tiền liệt, phải rặn tiểu tiện cũng có nguy cơ bị trĩ, vì khi rặn tiểu tiện, họ thường không để ý, dẫn đến rặn cả đại tiện khiến cơ hậu môn bị căng, rão.

Theo một công trình nghiên cứu hồi cứu, tập hợp gần 3.000 ca mổ ở Trung tâm Hậu môn, Trực tràng BV Tràng An từ 1/1/2004 đến 31/12/2008, trong số các bệnh liên quan đến hậu môn, trực tràng của người dân Việt Nam thì trĩ là bệnh hay gặp nhất, chiếm 82,8%. Tiếp đến là nứt kẽ hậu môn, nung mủ hậu môn.